|
Voor de meeste mensen is het rijbewijs een groot goed. Het geeft je een grote mate van mobiliteit en zelfstandigheid. Helaas is dit niet voor iedereen vanzelfsprekend. Wat nu als je afhankelijk bent van een rolstoel? Of als je een arm of been niet goed kunt gebruiken? Kun je dan ook als zelfstandig automobilist aan het verkeer deelnemen?
Wat het CBR betreft is het antwoord op deze vraag bijna altijd ‘ja’! Tegenwoordig is het voor bijna iedereen met een lichamelijke handicap mogelijk om verantwoord auto te rijden. Dit is te danken aan de vele technische aanpassingen die mogelijk zijn bij auto’s. Zelfs motorfietsen, vrachtauto’s en autobussen kunnen soms worden aangepast. Een lichamelijk gehandicapte bestuurder moet aan dezelfde rijvaardigheidseisen en veiligheidsnormen voldoen als andere bestuurders. Daarom is het noodzakelijk het voertuig aan te passen aan de mogelijkheden van de bestuurder. Verkeersveiligheid staat voorop!
Eigen Verklaring
Voordat je rijexamen gaat doen, moet je eerst een Eigen Verklaring invullen. Hiervoor moet je 10 vragen over je lichamelijke en geestelijke gesteldheid beantwoorden. Als je een lichamelijke handicap hebt, is het zeer waarschijnlijk dat je één of meer van de 10 vragen met ‘ja’ beantwoordt. In dat geval is het raadzaam om eerst een Informatie-Eigen Verklaring in te vullen en op te sturen. Dit is een papieren versie van de Eigen Verklaring, waarop je in de rechterbovenhoek ‘Info’ noteert. Je doet er goed aan om deze Informatie-Eigen Verklaring op te sturen vóórdat je met rijlessen begint. Dan kan het CBR je aanvraag alvast in behandeling nemen. Zo weet je, voordat je opgaat voor je rijbewijs, waar je aan toe bent.
Wanneer bepaalde problemen tijdens je rijopleiding steeds weer terugkomen, is het ook verstandig een Eigen Verklaring op te sturen. Voorkomende problemen kunnen bijvoorbeeld verband houden met je stuurvastheid of een vertraagde reactie op verkeerssituaties. Dit kan soms het gevolg zijn van een oogafwijking of andere stoornis die niet direct zichtbaar is. Je kunt de Eigen Verklaring verkrijgen bij je rijschool, gemeente of bij het CBR. Nadat je de verklaring ingevuld hebt, stuur je deze naar het CBR. Deze stellen het op prijs als je een brief toevoegt met een korte omschrijving van je probleem en van jouw mogelijkheden of beperkingen. Daarnaast kun je in deze brief je telefoonnummer en eventueel de naam en het telefoonnummer van je rijschool vermelden.
Belangrijk is dat je huisarts aantekeningen plaatst op de Eigen Verklaring waaruit de aard en de ernst van de door jouw gemelde problemen blijkt. Zo krijgt het CBR volledige en duidelijke informatie. Desondanks kan het voorkomen dat er onvoldoende medische gegevens over jou beschikbaar zijn. Dan verwijst de arts van het CBR je door naar een neuroloog, oogarts of andere specialist. Zodra alle medische gegevens binnen zijn, bepaalt de arts van het CBR of er medische bezwaren zijn die jou weerhouden van veilige verkeersdeelname. Als die er niet zijn, krijg je van het CBR een uitnodiging voor een technisch onderzoek.
Technisch onderzoek
Een technisch onderzoek is er met name op gericht om te bepalen of jij aanpassingen nodig hebt en zo ja, welke. Daarvoor wordt de aanpassingsdeskundige ingeschakeld. Deze deskundige onderzoekt of er voor jouw probleem een oplossing te vinden is, zodat je met een auto de weg op kan.
Aanpassingen Heb je het technisch onderzoek afgelegd? Dan kies je samen met het CBR een eventueel aangepaste auto waarin je hetzelfde kunt als doorsnee automobilisten. De auto moet niet alleen dezelfde mogelijkheden bieden als andere auto’s, maar ook aan dezelfde veiligheidsnormen voldoen. Soms is de aanpassing niet veel meer dan een rembekrachtiging of automaat. Het kan echter ook zijn dat de auto binnenstebuiten wordt gekeerd om de aanpassing te monteren. Het komt vaak voor dat de pedalen worden aangepast of dat een volledige handbediening wordt gemonteerd. Ook kunnen schakelaars voor bijvoorbeeld de richtingaanwijzers en de verlichting in de hoofdsteun worden aangebracht. Bijna alles is mogelijk!
Rijschool kiezen
Heb je eenmaal het advies gekregen om in een aangepaste auto te gaan lessen, neem dan eerst contact op met de afdeling Aanpassingen. Op ieder regiokantoor is een aanpassingsdeskundige werkzaam. Hij of zij kan je helpen bij het kiezen van een rijschool, aangezien de keuze uit rijscholen voor jou nu niet zo groot is. Deze deskundige adviseert je op welke manier je moet lessen. Nadat je met de voorgestelde aanpassingen 5 á 10 lessen hebt gevolgd, wordt je door middel van een brief opgeroepen voor een rijtest.
Rijtest
Tijdens deze test wordt gekeken of je goed kunt sturen, remmen en gas geven. Ook wordt gekeken of je snel genoeg kunt reageren op verkeerssituaties. Zo wordt beoordeeld of je na de nodige rijlessen zelfstandig en verantwoord als automobilist aan het verkeer kunt deelnemen. De rijtest vindt altijd plaats in de buurt van jouw woonplaats. Verloopt deze rijtest naar wens dan krijg je van het CBR een bewijs dat alles medisch en praktisch akkoord is.
Examen
Heb je voldoende rijlessen gevolgd en denkt je instructeur dat je ervaring genoeg hebt om aan het verkeer deel te nemen? Dan vraag je het examen aan. Hiervoor heb je de volgende documenten nodig:
Mocht je inmiddels al een rijtest met de aanpassingsdeskundige hebben voltooid, stuur dan in plaats van de Eigen Verklaring een kopie van de brief ‘Medisch Geschikt’ op.
Het praktijkexamen dat je moet afleggen, verloopt hetzelfde als de reguliere praktijkexamens. In het verkeer moet immers iedereen aan dezelfde rijvaardigheidseisen voldoen. Het is noodzakelijk dat de examinator van de aanpassingsmogelijkheden op de hoogte is, daarom krijg je een examinator die speciaal is opgeleid voor examens in aangepaste voertuigen. Deze krijgt vooraf van de aanpassingsdeskundige een rapport, zodat hij of zij het examen goed voorbereid af kan nemen. In dat rapport zijn resultaten en uitkomsten van het technisch onderzoek en/of de rijtest opgenomen. Dit biedt de examinator de nodige achtergrondinformatie. Je hoeft niet bang te zijn dat de examinator met anderen over jouw handicap zal praten. Hiervoor heeft hij of zij een medisch beroepsgeheim. Jouw medische gegevens blijven in het archief van het CBR, zodat je privacy gewaarborgd wordt.
Geslaagd
Ben je geslaagd voor je rijexamen? Proficiat! Van het CBR krijg je, net als andere geslaagden, een Verklaring van Rijvaardigheid en een Verklaring van Geschiktheid. Hiermee kun je bij jouw gemeente, samen met een pasfoto, legitimatie en het vereiste bedrag, je rijbewijs aanvragen. Het kan ook zijn dat je medisch geschikt bent bevonden onder ‘beperkende bepalingen’. In dat geval worden deze beperkende bepalingen overgenomen in je rijbewijs. Vanaf 1 juni 1996 worden deze gecodeerd op je rijbewijs weergegeven. Vanzelfsprekend geldt je rijbewijs alleen als je in een auto rijdt die aan de aanpassingseisen voldoet. Vergeet niet aan je verzekeringsmaatschappij door te geven dat je in een aangepast voertuig rijdt!
Kosten
De diensten van het CBR voor de beoordeling van de rijgeschiktheid zijn gratis. Alleen de Eigen Verklaring moet je zelf kopen. In overleg met het ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt het bedrag van de Eigen Verklaring jaarlijks bijgesteld. De kosten voor de medische keuring zijn voor eigen rekening net als de kosten voor eventuele aanpassingen aan een voertuig. Je kunt hiervoor een tegemoetkoming aanvragen bij je gemeente (afdeling WMO) of, voor werkende, bij het UWV.
Het kan natuurlijk ook gebeuren dat het CBR je meedeelt dat je medisch niet geschikt bent om aan het verkeer deel te nemen. Gelukkig komt dit in de praktijk maar zelden voor. Bovendien: niet geschoten is altijd mis!
|
